Nog steeds onderweg naar Ithaka

12 Rob StufkensDe onderwijsdroom van... Rob Stufkens
We schrijven het jaar 2025. Voor mijn gevoel ben ik nog steeds onderweg naar Ithaka (1), zoals ik dat beschreef in mijn boek Het ABC van de Loopbaan: Ambitieus Bouwen aan Competenties (2008). De mensen met wie ik reis, denken er net zo over. Het is zelfs de vraag of we Ithaka ooit wel zullen bereiken voordat ons logboek gesloten kan worden. Wat een reis, wat een avonturen, wat een ontberingen ook, maar wat een rijkdom aan ervaringen en vergezichten.

Verreweg de meesten van ons hebben zich goed voorbereid, zij hebben reisjournalen bij zich, zeekaarten en tal van navigatie-instrumenten: van kompas, radar, gps tot en met de nieuwste futurum. En we maken dankbaar gebruik van elkaars inzichten en kwaliteiten. Regelmatig moeten, willen of zullen we de koers verleggen, soms bewust (of onbewust) gekozen, soms volkomen onverhoeds overkomen, maar altijd onderweg naar Ithaka. Het krijgt bijna utopische trekken.

Metaforen

De reis als krachtige, machtige metafoor voor loopbaanontwikkeling is een van die veertig metaforen die Norman Amundson ruim tien jaar geleden, in 2014, onderscheidde en aanbeval (2):

‘Another interesting metaphor to explore is career navigation. With navigation on waterways there is unpredictability and movement towards goals that might also be shifting. This more flexible metaphor fits well with our current social and economic situation’

Naar zijn mening moeten loopbaanbegeleiders leren effectief met metaforen om te gaan, omdat zij een sleutelrol spelen in ons denken, ons handelen en het sturen van onze keuzes:

‘I think that special metaphoric training is an essential component of becoming an effective career development practitioner or counsellor (4)’

Kernwoorden: empathie, (zelf)vertrouwen en flexibiliteit


Professionalisering

Ik zie nu - als in een droom die bewaarheid is - dat deze vaardigheid deel uitmaakt van het basispakket van iedere decaan, loopbaancoach en -begeleider anno 2025. Ook al omdat er in de afgelopen tien jaar op het terrein van LOB veel bereikt is met de professionalisering van docenten(teams), van loopbaanbegeleiders, decanen en mentoren. En die van leerlingbegeleiders en zorgcoördinatoren, ook en juist vanwege de vele raakvlakken van leerlingbegeleiding en LOB.

Tal van andere vaardigheden blijken evenzeer vereist en eigen gemaakt, zoals adequate gespreks- en met name luistervaardigheid die essentieel zijn gebleken in de loopbaan- en leerlinggesprekken. Die vinden mét alle leerlingen jaarlijks verschillende keren plaats, in echte dia- en trialogen waarin de leerling en zijn loopbaan centraal staan. Door actief betrokken en bevlogen begeleiders op de scholen, samen met actief betrokken begeleiders in stagebedrijven en -organisaties. 

Kernwoorden: empathie, (zelf)vertrouwen en flexibiliteit. Gericht op de ontwikkeling van loopbaancompetenties, in een doorlopend loopbaanleerproces, opgenomen in het curriculum, binnen en buiten de school. Die professionalisering, van docenten én directies, en de bijbehorende facilitering, bleken uiterst belangrijke voorwaarden voor het verzilveren van de kwaliteitsimpuls LOB in het VO en mbo en die heeft op haar beurt een belangrijke bijdrage geleverd aan de stand van LOB-zaken anno 2025 (4).

 

Wie is Rob Stufkens?
Leeftijd: 68 jaar
Functie: Voormalig vicevoorzitter NVS / NVS-NVL , voormalig voorzitter sectie Bve, lid ledenraad NVS-NVL, initiator en coördinator Beroepenoriëntatie Techniek Zeeland
Onderwijstype: mbo/hbo
In het onderwijs gegaan omdat:
Het een lust en inspiratiebron is om jonge mensen in mbo en hbo te inspireren, motiveren en enthousiasmeren voor taal en goede en creatieve communicatie in en voor hun loopbaan.
Zijn mooiste onderwijsmoment:
De realisatie van een succesvol LOB-netwerk met diverse LOB-projecten in de beroepskolom, zoals jaarcongressen, werkconferenties, Zeeuwse decanendagen en de Beroepenoriëntatiedagen Techniek Zeeland (BTZ).
Vroeger wilde hij worden:
Aanvankelijk wilde ik (via de sociale academie) het maatschappelijk werk in, maar na een beroepskeuzetest (in 1964) werd dat het (basis- en beroeps-)onderwijs. Nooit spijt van gehad.

 

Referenties

(1) Stufkens, R. (2008). Het ABC van de loopbaan. Ambitieus Bouwen aan Competenties. Utrecht/’s-Hertogenbosch: NVSNVL / CINOP.

(2) Amundson, E.A. (2014). Perzik of kokosnoot. Loopbanen analyseren en vormgeven met metaforen. Rotterdam: de Esdoorn. Zie ook Amundson, E.A. (2004). Actief betrokken. Een verbetering van het loopbaanbegeleidingsproces. Rotterdam: de Esdoorn.

(3) Brussel, G. van (2014). ‘Interview met Norman Amundson. “Ik speel career jazz”. In: LoopbaanVisie. Onafhankelijk vakblad voor de loopbaanprofessional. Nr. 3 - augustus 2014. P.77.

(4) Baijens, M. & W. Bom (2011). Kwaliteitsimpuls LOB in het mbo. Nijmegen: Ravestein & Zwart.