Van zeventien kenniscentra naar één SBB

Van zeventien kenniscentra naar één SBB cor 300x252En daarmee tot betere begeleiding in beroepsonderwijs

door Paul van Wezenberg

Studenten krijgen de beste praktijkopleiding met uitzicht op een baan en bedrijven beschikken nu en in de toekomst over de vakmensen die ze nodig hebben. Dat zijn de doelen van de nieuwe Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB). Op 1 augustus 2015 nam SBB de wettelijke taken over van de zeventien kenniscentra.

Marc Thomassen is beleidsadviseur bij SBB. ‘Wij erkennen en begeleiden leerbedrijven, we onderhouden de kwalificatiestructuur mbo en we verzorgen informatie over de arbeidsmarkt, beroepspraktijkvorming en doelmatigheid van het opleidingsaanbod’, vertelt hij. ‘Die wettelijke taken hebben we overgenomen van de kenniscentra. Met de nieuwe SBB is er één loket en één werkwijze voor leren in de praktijk. Denk aan een gemeenschappelijke procedure voor erkenning, een internetportal waar scholen en bedrijven vacatures voor stages en leerbanen delen, een centrale servicedesk, enzovoorts.’

Verstandige studiekeuze

Wat betekent SBB voor scholen? ‘Voor decanen en vakdocenten hebben we bijvoorbeeld lesbrieven en het instrument ‘Kans op werk’. Voor studenten zijn vooral Beroepen in Beeld en Studie in Cijfers interessant. Kortom: veel en praktische informatie die de student helpt een verstandige studiekeuze te maken.’

‘Nu gebruiken we één gestandaardiseerd rekenmodel’

‘Kans op werk’ toont de toekomstige kansen voor afgestudeerde mbo-studenten in meer dan zeshonderd beroepen op vier opleidingsniveaus, en ook nog eens in 35 verschillende arbeidsmarktregio’s. De informatie helpt studenten bij het kiezen van een mbo-opleiding. Het laat scholen zien hoe groot de behoefte aan gediplomeerden is op de arbeidsmarkt. Vergelijkbaar met ‘Kans op werk’ is ‘Kans op stage’. Dat laat de kans zien om een stage of leerbaan te vinden.

‘Tot afgelopen jaar verzorgde elk kenniscentrum voor een of meer sectoren de ‘Kans op werk’ en ‘Kans op stage’’, legt Thomassen uit. ‘Nu ligt die taak bij SBB. De kenniscentra gingen uit van dezelfde input als SBB – bevolkingsprognoses, studentramingen, vacaturetellingen, enzovoorts – maar ze konden de uitkomst wel op hun eigen manier finetunen. Nu gebruiken we nog maar één gestandaardiseerd rekenmodel, zodat de uitkomsten helemaal vergelijkbaar zijn.’

480 beroepen

De huidige kwalificatiestructuur telt meer dan 600 beroepen. In de herziene kwalificatiestructuur zijn dat er circa 480. Het is de bedoeling dat het bij dat aantal blijft. ‘Door de invoering van keuzedelen op 1 augustus 2016 kunnen studenten gemakkelijk een deel van de opleiding naar eigen wens invullen, waarbij elke school vrij is om te bepalen welke keuzedelen ze aanbiedt. In de grensgebieden kun je bijvoorbeeld een keuzedeel Duits op het programma zetten, zodat studenten gemakkelijk over de grens aan het werk kunnen.’

De website Beroepen in Beeld toont van alle 480 beroepen een filmpje. Thomassen: ‘Zo kunnen studenten zien wat het beroep inhoudt, wat ze echt gaan doen als ze klaar zijn met hun opleiding. Verder staat er een beschrijving van het beroep en een verwijzing naar Studie in Cijfers, voorheen ook wel studiebijsluiter genoemd. Ook kunnen ze er een beroepskeuzetest doen en is er een verwijzing naar MBO Stad, een website van de MBO Raad. Daar vinden studenten en hun ouders bijvoorbeeld de open dagen van mbo-opleidingen.’

Studie in Cijfers geeft eenduidige en objectieve informatie over specifieke opleidingen en de kansen van die opleidingen op de arbeidsmarkt. Ook vergelijkt het de opleidingen met landelijke cijfers. Dat helpt scholen bij het voorlichten van hun studenten en het helpt studenten en hun ouders bij het maken van een weloverwogen studiekeuze. Thomassen: ‘Studie in Cijfers geeft heel veel informatie, tot en met het percentage geslaagde studenten, de doorstroom naar het hbo en het startsalaris. Decanen en vakdocenten kunnen het instrument gebruiken bij al hun communicatie met studenten over loopbaanoriëntatie. Denk aan lessen studieloopbaanbegeleiding, intakegesprekken, ombuiggesprekken, voorlichtingsbijeenkomsten, open dagen en de website van de school.

Kwaliteitsslag

Nog een bekende website op het bordje van SBB is Stagemarkt.nl. Alle vacatures voor stages en leerbanen die de erkende leerbedrijven via de internetportal van SBB aanmelden, komen op Stagemarkt.nl terecht. Studenten of hun docenten kunnen kijken welke leerbedrijven er zijn in hun regio. Nu de informatie op Stagemarkt.nl door één organisatie wordt beheerd, zullen scholen ook hier een kwaliteitsslag gaan zien.

‘Als er staat dat 80% doorstroomt naar het hbo, wat betekent dat dan?’

Voor websites die studenten veel gebruiken, ontwikkelde SBB lesbrieven en toolkits. ‘Dat zijn een soort gereedschapskisten waaruit docenten inspiratie halen om hun lessen Loopbaanoriëntatie vorm te geven’, legt Thomassen uit. ’We hebben al lesmateriaal voor Beroepen in Beeld, Studie in Cijfers en Stagemarkt.nl. In de toolkit voor Studie in Cijfers leren studenten bijvoorbeeld kritisch te kijken naar de Studie in Cijfers van de opleiding die ze willen volgen. Als er staat dat 80% van de studenten doorstroomt naar het hbo, wat betekent dat dan? Is er te weinig werk na de mbo-opleiding? Of is het een opleiding waarbij veel studenten de ambitie hebben om door te stromen, zoals die tot onderwijsassistent? En denk je niet aan het hbo, maar ga je graag snel aan het werk? Onderzoek dan vooral waar de stage- en arbeidsmarktkansen goed zijn.’

Lesbrieven en toolkits stimuleren de student ook om met ouders, vrienden of bekenden te praten of een keer mee te lopen op een bedrijf. Thomassen: ‘Wil uw student bakker worden? Zet hem dan een dag in de bakkerij, zodat hij er niet alleen over leest, maar ook ervaart hoe het beroep is.’

Toekomst van het vakmanschap

‘Instrumenten zoals Studie in Cijfers zijn heel concreet. Daarmee helpen we studenten echt om de juiste studiekeuze te maken’, besluit Thomassen. ‘Dat maakt mijn werk bij SBB zo leuk. Verder ben ik veel bezig met doelmatigheid. Hoe zorgen we dat de vraag vanuit de arbeidsmarkt en het aanbod van studenten in een bepaalde regio goed op elkaar aansluiten? Het is boeiend om te zien hoe we daar door goede samenwerking tussen beroepsonderwijs en bedrijfsleven stappen in zetten – steeds met als gemeenschappelijk belang de toekomst van het vakmanschap. Lezers die meer willen weten nodig ik van harte uit om onze website www.s-bb.nl te bekijken of contact op te nemen met hun adviseur praktijkleren in de regio.

 

Alle diensten op een rijtje
Voor alle diensten van SBB gaat u naar www.s-bb.nl. Of kies voor extra snelle toegang:
www.beroepeninbeeld.nl geeft informatie over 480 beroepen
www.mbostad.nl (een website van de MBO Raad) vertelt over de bijbehorende opleidingen
www.s-bb.nl/studie-in-cijfers beoordeelt specifieke opleidingen
www.s-bb.nl/kans-op-werk toont de behoefte op de arbeidsmarkt
www.s-bb.nl/kans-op-stage toont de kans om een stage of leerbaan te vinden
www.s-bb.nl/lesmateriaal geeft ideeën voor de lessen loopbaanoriëntatie
www.stagemarkt.nl is dé website om een stage of leerbaan te zoeken
www.mbostad.nl (een website van de MBO Raad) vertelt over de bijbehorende opleidingen
www.s-bb.nl/studie-in-cijfers beoordeelt specifieke opleidingen
www.s-bb.nl/kans-op-werk toont de behoefte op de arbeidsmarkt
www.s-bb.nl/kans-op-stage toont de kans om een stage of leerbaan te vinden
www.s-bb.nl/lesmateriaal geeft ideeën voor de lessen loopbaanoriëntatie
www.stagemarkt.nl is dé website om een stage of leerbaan te zoeken

 

Dit artikel staat in Bij de Les februari 2016, jaargang 12.