Passend Onderwijs

De zorgcoördinator is de spil van de leerlingondersteuning op school. Het belang van deze functie wordt breed erkend en sinds de wet Passend Onderwijs van kracht ging alleen maar belangrijker geworden. Toch horen wij nog steeds dat de zorgcoördinator vaak het idee heeft binnen de school of bij de gemeente onvoldoende gezien te worden. Dat bleek onder meer uit het onderzoek dat wij in januari van 2017 nog hielden onder onze achterban. Door decentralisatie en de wet Passend Onderwijs vinden er allerlei verschuivingen plaats binnen de leerlingondersteuning. De samenstelling in de klassen is veranderd,  er is sprake van een verhoogde werkdruk, de juiste expertise zit niet altijd op de goede plek en samenwerking met externe partijen verloopt niet altijd soepel. De leerling dreigt tussen wal en schip te vallen en de zorgcoördinator krijgt het alleen maar drukker.

Opleiding voor de zorgcoördinator

Vanuit onze NVS-NVL Academie bieden we divers opleidingsaanbod aan voor zorgcoördinatoren. Daarmee beogen we om deze funcionarissen beter toe te rusten voor de complexe werkpraktijk. Kijk bijvoorbeeld naar de Basiscursus Zorgcoördinator. Deze is ontwikkeld voor startende zorg- en ondersteuningscoördinatoren in het vo en mbo. In drie dagdelen stomen wij beginnende zorgcoördinatoren klaar voor de beroepspraktijk. Onze ervaren trainers verdienden hun sporen allen in de praktijk en delen hun kennis nu met het werkveld. We hebben daarnaasr ook veertien kortere trainingsmodules die aangevraagd kunnen worden en die voorzorgcoördinatoren, ondersteuningscoördinatoren, orthopedagogen en andere leerlingondersteuners zeer zinvol zijn.

Publicaties voor de zorgcoördinator

In 2010 is de NVS-NVL al gestart met het project ‘De zorgcoördinator in positie’. De afgelopen jaren hebben wij bovendien verschillende brochures uitgegeven om de zorgcoördinator te ondersteunen in het versterken van zijn/haar positie. Kijk bijvoorbeeld naar de Beroepsstanaard voor de Zorgcoördinator, die gratis is voor onze leden. Deze standaard maakt inzichtelijk wat er allemaal van de zorgcoördinator verwacht wordt en dient als maatstaf waaraan de zorgcoördinator het beroepsmatig handelen kan toetsen. Met een heldere set aan codes, richtlijnen en praktijkvoorbeelden geeft het handvatten voor de kwaliteit van de beroepsgroep.

simone rutten passend onderwijs zorgcoördinator

Elzeline Bergisch is als beleidsmedewerker leerlingondersteuning uw aanspreekpunt binnen de NVS-NVL als het gaat om al uw vragen en opmerkingen over de zorgcoördinator en uw functioneren binnen het passend onderwijs en leerlingondersteuning. Mail haar op e.bergisch@nvs-nvl.nl

Werkzaam bij:  Samenwerkingsverband Sterk VO

Functie: Begeleider Passend Onderwijs

Expertise: Zorgcoördinatoren spelen zo’n essentiële rol binnen de school, dat deze personen veel meer aandacht (en lof) moeten krijgen. Kortom: ik zet mij in voor de versterking van hun positionering. Daarnaast is binnen passend onderwijs de rol van mentoren groter geworden, zij doen een deel van de leerlingbegeleiding zelf. Ook hebben sommige scholen persoonlijk begeleiders aangesteld voor de begeleiding van leerlingen met ondersteuningsbehoeften. Ik houd van verbinden, ik zie leerlingbegeleiding breed: samenwerking tussen de diverse functionarissen met betrekking tot leerlingbegeleiding in de scholen is voor mij een speerpunt.

Over het belang van haar expertise: Mijn doel is om de NVS-NVL samen met mijn collega’s op een krachtige, positieve manier neer te zetten. Uiteraard ga ik geregeld contact zoeken met zorgcoördinatoren, om de betrokkenheid te versterken. Daarnaast blijft het positioneren van de zorgcoördinator en andere leerlingondersteuners en kennis ontwikkelen en delen hele belangrijke speerpunten. De dag van de zorgcoördinator is vorig jaar niet door gegaan, mijn doel is dit jaar dit congres weer op de kaart te zetten.

Achtergrond: Na de PABO heb ik de SPH gedaan, ik begeef me graag op het snijvlak van onderwijs en ondersteuning. Van 1999-2007 heb ik als docent, leerlingbegeleider, mentor, zorgcoördinator en later als teamleider gewerkt op TOV: een onderwijstraject voor uitgevallen scholieren. Ik heb hier heel veel geleerd door te doen en nauw samen te werken met mijn collega’s. Waarbij de leerling en zijn onderwijs- en ondersteuningsbehoefte centraal stonden.

In 2007 maakte ik de switch naar de Ambulante Dienst van de cluster 4-school in Utrecht, waar ik als ambulant begeleider in het VO en MBO opkwam voor de leerlingen die wat extra’s nodig hadden, maar wel regulier onderwijs konden volgen en afronden. In deze jaren heb ik veel scholing gehad over gedragsproblemen en handelingsgericht werken.

Toen de wet op Passend Onderwijs werd ingevoerd, heeft het Samenwerkingsverband Sterk VO gekozen voor het expertisemodel: om de opgebouwde expertise te behouden voor de scholen is er een team Passend Onderwijs opgericht, waarin ik als Begeleider Passend Onderwijs verbonden ben (geweest) aan diverse scholen. Het doel is om Passend Onderwijs blijvend handen en voeten te geven binnen de scholen. Hierbij werk ik nauw samen met de directies en zorgcoördinatoren op de scholen. Hierdoor heb ik goed zicht op de uitdagingen waar zij tegenaan lopen.

Deze zomer heb ik de Master Leren & Innoveren met goed gevolg afgesloten. Wat ik daar geleerd heb kan ik inzetten om de NVS-NVL te versterken.

Onder leerlingondersteuning verstaan wij leren leren, of passend onderwijs bieden. Sinds 1 augustus 2014 is de wet Passend Onderwijs van kracht. Met deze wet hebben scholen een zorgplicht gekregen; zij zijn ervoor verantwoordelijk om alle leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben een goede onderwijsplek te bieden. Daarvoor werken reguliere en speciale scholen samen in regionale samenwerkingsverbanden. Het idee achter Passend Onderwijs is dat zoveel mogelijk leerlingen een plek moeten hebben in het reguliere onderwijs bij hen in de buurt. Critici zien Passend Onderwijs vooral als bezuinigingsmaatregel.

De wet Passend Onderwijs heeft een enorme impact op het onderwijs. Niet in de laatste plaats is het werk voor docenten en begeleiders erdoor veranderd. Docenten geven les aan meer heterogene groepen waar nu leerlingen inzitten met een speciale ondersteuningsbehoefte. Daar vraagt om andere en/of aanvullende competenties. De zorgcoördinator vervult als ‘verbindingsofficier’ tussen de verschillende partijen binnen de school, het samenwerkingsverband en jeugdhulp een sleutelrol, maar wordt hier nog te weinig in gekend.

De NVS-NVL staat in de basis achter het concept van Passend Onderwijs: inclusief onderwijs dat maatwerk biedt voor elke leerling (van ‘wat heeft het kind?’ naar ‘wat heeft het kind nodig?’), maar er moet nog veel veranderen om er een succes van te maken. De NVS-NVL wil daar aan bijdragen, onder meer  door een professionaliseringsaanbod te ontwikkelen en onze invloed in te zetten om druk uit te oefenen op de overheid. De ondersteuning van leerlingen moet en kan beter. Positionering en waardering van de zorgcoördinator als spil is daarbij de eerste prioriteit.