Goed initatief: landelijk overzicht van quotum mbo-opleidingen

In dit artikel juicht Sandra Mors (beleidsmedewerker LOB voor het vmbo en mbo bij de NVS-NVL) het initiatief van de Keuzegids om een landelijk overzicht van quotum mbo-opleidingen te maken toe. We constateerden al eerder dat de Wet Vroegtijdige Aanmelddatum kan leiden tot een run op quotum-opleidingen en verkeerde studiekeuze als gevolg daarvan.

 

Studiekiezers mogen niet te lang aarzelen, anders zit de mbo-opleiding van hun keuze vol en worden ze niet meer toegelaten. Wil je doktersassistent, fotograaf of vormgever worden? Volgens de Keuzegids zegt een flink aantal opleidingen: ‘Wie het eerst komt, het eerst maalt.’ (bron). De Keuzegids is gestart met het maken van een landelijke lijst van de numerus fixus mbo-opleidingen, omdat deze tot nu toe nog ontbreekt.   

De NVS-NVL juicht het initiatief van de Keuzegids toe. Naar aanleiding van de wet Vroegtijdige Aanmelddatum voor en Toelatingsrecht tot het Mbo (VAT Mbo), pleitte de NVS-NVL al eerder voor een landelijk of regionaal overzicht van de quotumopleidingen. Wij hebben deze wens doorgespeeld aan de MBO-Raad en OCW.  Het unieke van het mbo is dat zij zich op de regio richt. Hierdoor heeft een aantal opleidingen een beperkte instroom op basis van het aantal stageplaatsen. Scholen bepalen dit in overleg met het regionale bedrijfsleven. Dit schijnt het lastig te maken om een dergelijk lijst te maken.

Run op mbo-opleidingen

Onze ambassadeur Simone Slagboom maakte zich vorig jaar zorgen over de grote run op de opleidingen met een beperkt aantal opleidingsplekken. Het effect in haar regio was dat binnen een aantal dagen de eerste opleidingen vol zaten en de leerling die een zorgvuldig keuzeproces wilde doorlopen, zich onder druk gezet voelde. Zie haar blog over de wet VAT Mbo. Een knelpunt blijkt ongediplomeerde havo-leerlingen, die pas ver na 1 april weten welke opleiding ze in het mbo willen volgen. Een ander knelpunt is dat leerlingen zich niet zorgvuldig oriënteren, met als gevolg dat ze een verkeerde studie kiezen.

Voor dat tweede knelpunt wijzen wij decanen op het studiekeuzeadvies. De toekomstige mbo-student die zich op tijd aanmeldt, heeft recht op een studiekeuzeadvies door de mbo-instelling. In dit advies kijkt de instelling of de gekozen opleiding past bij de student. Daarbij wordt gekeken naar zijn achtergrond, motivatie en interesses. De instelling kan aangeven dat een andere opleiding misschien beter zou passen. Het advies is niet bindend. Het is aanvullend op de LOB- en studiekeuzeactiviteiten die de jongere op het vmbo al heeft doorlopen.

Momenteel wordt (o.a. bij onze achterban) door KBA Nijmegen, ecbo en de Vrije Universiteit geëvalueerd in hoeverre de VAT Mbo bijdraagt aan het tegengaan van uitval van studenten, de versterking van de positie van de student en hoe mbo-instellingen omgaan met het bindend (negatief) studieadvies.