Interview met Frans Jordaan over de Basiscursus zorg- en ondersteuningscoördinator

Ook voor ondersteuners in vergelijkbare functies

In het najaar start de Basiscursus zorg- en ondersteuningscoördinator. Aan het woord is Frans Jordaan, die als orthopedagoog zelf jarenlange onderwijservaring heeft en deze training heeft medeontwikkeld. Jordaan: ‘Misschien is de naam Basiscursus Zorgcoördinator wel te krap; hij zou ook best Basiscursus Schoolondersteuning kunnen heten.’

frans jordaan l

Stel: je bent een zorgcoördinator die meer wil leren. Wat zijn momenteel je opties?

Ik heb geen totaaloverzicht en dat is er denk ik ook niet, maar om te beginnen zijn er natuurlijk gewoon de grote opleidingen, zoals de hbo-master Special Educational Needs (SEN) of pedagogiek. SEN heet tegenwoordig overigens MEN: Master Educational Needs. Deze opleidingen zijn niet specifiek een opleiding voor zorgcoördinatoren, maar er is wel een verband tussen het werk en de studie. Een zorgcoördinator is nogal eens een niet-opgeleide docent die in die rol is terechtgekomen; zij spiegelen zich ook nog wel aan de orthopedagoog op school en kiezen dan voor pedagogiek. Daarnaast zijn er particuliere opleidingen van instituten of van particulieren die trainingen aanbieden. Daarvan richten zich er veel op specifieke onderwerpen, maar niet allemaal op de volle breedte van het vak.

Hoe verhoudt de Basiscursus van de NVS-NVL zich tot wat er is?

Pedagogiek is eigenlijk ook een basisopleiding, waarmee je verschillende kanten op kunt. Heb je al een onderwijsachtergrond en je gaat dan die opleiding doen? Dat is sterk. Maar het is ook een grote opgave: vier jaar deeltijd met een behoorlijke studiedruk. Dat wil niet iedereen en niet iedereen heeft het nodig. Dat is ook een reden dat we binnen de NVS-NVL het modulaire trainingsaanbod voor de wat meer ervaren zorgcoördinatoren hebben ontwikkeld: die kunnen zelf kiezen op welk thema ze zichzelf vaardig genoeg achten en op welk thema juist niet. Dan kun je keuzes maken en hoef je geen intensieve opleiding te volgen. Een paar modules volstaan dan.

‘Ik vind onze Basiscursus zo interessant omdat hij heel compact is’

Maar hoe de Basiscursus Zogcoördinator zich verhoudt tot het bestaande aanbod? Er zijn meerdere plekken waar je een dergelijke cursus kunt volgen, maar ik weet niet hoe toegankelijk die zijn of hoe lang ze duren. Ik vind onze Basiscursus zo interessant omdat hij heel compact is. En omdat hij kant-en-klaar is: als je nog niet zo goed weet waar je jezelf in wil verdiepen, als je echt startend bent, dan is dit een heel goed vertrekpunt. Bovendien kunnen we maatwerk leveren: als je iets mist of je wilt iets specifieks voor jouw situatie in jouw school leren, kunnen we dat leveren. En zo blijven wij bij: de nieuwste en laatste ontwikkelingen zijn en worden meegenomen.

Wat heel specifiek is voor deze Basiscursus: ze is ontwikkeld en wordt verzorgd door mensen met een bak aan ervaring, die weten wat er op een zorgcoördinator afkomt, die weten welke partijen een rol spelen in de ondersteuning van een leerling. Een school zou een basiscursus verplicht moeten stellen voor een starter, want scholing en expertise is voor ons vak heel belangrijk. Blijf kritisch op je eigen functioneren en spijker bij op thema’s waar je nog wat te leren hebt.

Voor welke schoolondersteuner is de cursus geschikt?

Veel scholen hebben een of meerdere zorgcoördinatoren, soms orthopedagogen of teamleiders met een ondersteuningsfunctie: er is geen harde scheidslijn in hun takenpakketten, die overlappen juist. Dat betekent ook dat de kennis die zij nodig hebben deels hetzelfde is. Daarom denk ik dat de naam Basiscursus Zorgcoördinator misschien wel te krap is; hij zou ook Basiscursus Schoolondersteuning kunnen heten. Dan wordt zo’n cursus voor een directie of bestuur ook interessanter om een heel team naar toe te sturen. Schoolbesturen en samenwerkingsverbanden moeten aandacht hebben voor de professionalisering van hun ondersteuningsteams. De keuze om bij te leren hoeft niet altijd op initiatief van het individu te zijn.

‘Ik ben allergisch voor mensen die zeggen ‘bij ons loopt het allemaal goed’’

Hoe is de cursus inhoudelijk opgesteld?

Onze Basiscursus is gekoppeld aan vijf modules die we al ontwikkeld hadden: visie, ondersteuningsstructuur, positie en positionering, passend onderwijs en gesprekstechnieken. We zullen deze met de deelnemers op een intervisie-achtige manier behandelen: de leervraag staat voorop en die verkennen we eerst. Het wordt zo ook een beetje maatwerk, want op iedere school werkt het net weer anders. Als je je voor de Basiscursus intekent, is het goed om je te realiseren dat je niet louter kennis komt vergaren, we maken altijd een combinatie tussen kennis en praktijk. Het is dan ook logisch dat we beginnen met ‘visie’, want waar doe je het eigenlijk voor? Wat is je persoonlijke visie? De visie van je eigen school? De regio? Allemaal heel relevant voor een starter, maar wellicht ook voor meer ervaren zorgcoördinatoren en zeker voor teamleiders of schoolleiders.

Wat zeg je tegen de mensen die denken dat ze het allemaal al weten?

We zijn van nature geneigd om dat wat je zelf hebt gedaan groter te maken dan het daadwerkelijk is. Ik ben allergisch voor mensen die zeggen ‘bij ons loopt het allemaal goed’. Die wil ik altijd uitdagen om daar dan eens heel kritisch naar te kijken. Ik ben ook niet heilig, hoor. Ik zeg vaak hoe dingen moeten, maar als ik mezelf een spiegel zou voorhouden, doe ik daar ook niet alles van. Goed voorbereiden? Dat schiet er nog wel eens bij in. Stel jezelf als zorgcoördinator de vraag: wat vraagt de wereld van je? Dat kan je school zijn, maar ook een ouder, of iemand van uit GGD, een leerplichtambtenaar... Dat maakt dit werk ook zo ingewikkeld, want je verhoudt je tot iedereen.

De Basiscursus bestaat uit drie dagdelen. Is dat intensief of juist heel compact?

Je kan het als intensief ervaren, maar iedereen heeft scholingstijd en een scholingsbudget. Soms wordt het budget ingericht met grote teamscholingen die heel erg op het onderwijs gericht zijn. Maar kom ook op voor je eigen positie. Je hebt ook je eigen budget en dat mag je als het goed is naar eigen believen uitgeven. Maar dat weten de meeste mensen wel, alleen maakt niet iedereen die ruimte voor zichzelf. Ik vind zelf dat drie dagen een heel minimale investering is voor een cursus die je heel sterk in je zadel zet.

Nog een tip als afsluiter?

Kijk eens rond in je Samenwerkingsverband. Zijn er meer zorgcoördinatoren of collega’s met vergelijkbare taken die belangstelling hebben? Wat kun je gezamenlijk vragen? Mocht er bredere vraag zijn binnen je SWV, dan kunnen wij ook een training Op Maat voor je maken. Wij komen naar je toe!

Aanmelden? Of ons Modulaire Trainingsaabod voor leerlingondersteuners bekijken? Dat kan hier!