[Blog] De rol van de docent Nederlands in LOB

communicatie tov leerlingIn het samenwerkingsverband in de regio Achterhoek worden structureel bijeenkomsten gehouden met docenten van diverse vakgroepen. Ook is er een docentengroep AVO Nederlandse taal, die een paar keer per jaar bij elkaar komt in themabijeenkomsten. Recentelijk stond op de agenda het thema: ‘de rol van de docent Nederlands in LOB’. De groep kwam tot zeer interessante opbrengsten. 

 

Om het gesprek in te leiden werd een cirkeldiagram getoond van de resultaten van een onderzoek van Marinka Kuijpers, over hoe gemiddeld genomen een gesprek tussen een mentor met zijn leerling en de ouders verloopt. 

Uit de onderzoeken blijkt dat tijdens de duur van het gesprek 65% van de tijd alleen maar tégen de leerling wordt gesproken, in 21% van de tijd zelfs over de leerling, waar de leerling dan bij is, en slechts in 9% van de tijd echt mét de leerling een dialoog wordt gevoerd. Dat diagram maakt nogal wat reacties los. Ook voor de ervaren loopbaanbegeleider zijn deze resultaten confronterend, omdat men zich er wel in kan herkennen. Het is en blijft een valkuil voor menig volwassene om in gesprek met kinderen en jongvolwassenen niet teveel zelf aan het woord te zijn.

Hoe kunnen we daar wat aan doen?

Je zou verwachten dat de docenten Nederlands, als vakspecialist in het voeren van gesprekken, met een paar geijkte oplossingen zouden komen zoals het coachen en trainen van de collega’s in het voeren van loopbaangesprekken met hun leerlingen. Inderdaad is dat even geopperd, maar al gauw kwam de groep tot een geheel andere oplossingsrichting. Het diagram zegt namelijk niet alleen iets over de mentor, hoe deze een gesprek met een leerling voert. Maar het zegt ook veel over de leerling zelf. Het is namelijk ook de leerling die het láát gebeuren dat hij in minder dan 10% van de gesprekstijd echt aan bod komt, terwijl hij toch echt wel dient te beseffen dat het om hem en zijn toekomst gaat. Het is de leerling die de regie dient te hebben over zijn eigen LOB.

De groep kwam tot een aantal goede tips, hoe de docent Nederlands de gesprekstechnieken bij de leerling kan helpen verbeteren. In de lessen Nederlands kan dit geoefend worden, door o.a.:

  • Leren zichzelf te presenteren. Zorgen dat de leerling bij binnenkomst al status krijgt. Op de juiste manier een hand geven, mensen aankijken, aandacht opeisen.
  • In spelvorm contacten leggen en presenteren. Anderen laten ervaren wat irritant, vervelend of juist prettig is.  
  • In discussies/gesprekken leerlingen oefenen in het op de juiste wijze aandacht te trekken, aan het woord te komen en voor zichzelf op te komen. 
  • Oefenen in interviewtechnieken en presentaties.
  • Dramalessen. Uiteraard zijn deze oefeningen al gangbaar in het onderwijs. Maar het kan zeker geen kwaad om de leerling er duidelijk op te wijzen dat deze vaardigheden toegepast kunnen worden in gesprekken met mentor, decaan en ouders. De docent Nederlands speelt hierbij een belangrijke rol.

Frans Wijnands, bestuurslid sectie vmbo-mbo