Algemene maatregel van bestuur ‘gelijke kans op doorstroom’

Het besluit ‘gelijke kans op doorstroom’ regelt dat leerlingen van het vmbo-tl of -gl gemakkelijker kunnen doorstromen naar het havo en dat leerlingen van de havo gemakkelijker kunnen doorstromen naar het vwo. Deze zal algemene maatregel van bestuur (AMvB) zal op een nog te bepalen tijdstip in werking treden. Nog eens lezen wat dit besluit precies betekent voor leerlingen en scholen? Lees verder en scroll naar onderen voor een link naar het gehele besluit.

Lees hier de eerste reactie van de NVS-NVL en de VvSL op de laatste consultatieronde.

Inleiding

Deze AMvB regelt dat leerlingen met een diploma toegelaten moeten worden tot resp. havo 4 of vwo 5, indien zij voldoen aan de doorstroomvoorwaarde dat het eindexamen een extra vak omvat. Ook wordt geregeld dat het bevoegd gezag bij het maken van beleid over doubleren geen onderscheid mag maken tussen leerlingen die naar 4-havo/5-vwo zijn doorgestroomd van een andere schoolsoort en leerlingen die zijn ingestroomd van 3-havo/4-vwo. Leerlingen die verzekerd willen zijn van doorstroom zullen een extra vak moeten kiezen.

Voor scholen wordt het door deze AMvB dus mogelijk om het extra vak als afwijzingsgrond te hanteren. Leerlingen worden daarmee geconfronteerd en zullen daarmee rekening moeten houden bij het samenstellen van hun vakkenpakket. Het verwachte effect daarvan is dat de stapelroute van vmbo-tl/gl naar het havo en van havo naar vwo soepeler verloopt, omdat door het volgen en afsluiten van een extra vak de verschillen tussen de schoolsoorten beter worden overbrugd.

Doubleerverbod

In deze AMvB is geregeld dat het bevoegd gezag van de havo- of vwo-school in haar verwijderingsbeleid geen onderscheid mag maken tussen leerlingen op basis van hun vooropleiding. De Inspectie van het Onderwijs ziet toe op de naleving hiervan. De nieuwe regels over doubleren leiden ertoe dat scholen geen onderscheid mogen maken tussen leerlingen die naar 4-havo/5-vwo zijn doorgestroomd vanuit een andere schoolsoort en leerlingen die zijn ingestroomd van 3-havo/4-vwo.

Argumenten

Met een extra vak op het eindexamen vmbo-gl/tl of havo sluiten de vakkenpakketten nog beter aan, aangezien de leerling in de tl of het havo dan de mogelijkheid heeft om een pakket te kiezen dat hetzelfde is als op het havo of vwo. Voor de leerling in de gl lukt dit niet met één extra vak, maar de aansluiting wordt wel beter dan zonder het extra vak.

De leerling went aan een hogere studielast waardoor de aanpassing op het havo/vwo gemakkelijker is. De doorstroomeis van het extra vak, die met deze amvb is geregeld, zorgt ervoor dat de omvang van het vakkenpakket van de leerling op het vmbo/havo aansluit op het vakkenpakket dat de leerling later op het havo/vwo zal volgen.

Knelpunten

Vmbo-leerlingen hebben een achterstand op de leerstof die ze moeten inhalen. De onderwijsprogramma’s van het vmbo-tl en havo vier verschillen laten zien in het vakkenpakket en de profielen en dat vmbo’ers op het havo vakken moeten inhalen. Naast de samenstelling van de vakkenpakketten voor het eindexamen op het vmbo ten opzichte van het havo sluit de inhoud van de vakken in de tl en de gl van het vmbo niet voor elk vak precies goed aan op de leerstof in havo 4.

20% van de vmbo-leerlingen deficiënties heeft voor wat betreft begrijpend lezen, woordenschat, grammatica en leesvaardigheid. Voor het vak wiskunde wordt gesignaleerd dat vmbo-leerlingen een fors verschil met het havo moeten overbruggen. Dit wordt als input meegenomen bij de herziening van het curriculum. Na de curriculumherziening kan door verbetering van doorlopende leerlijnen (waaronder tussen schoolsoorten) de doorstroomvoorwaarde mogelijk komen te vervallen.

Gevolgen

Het aanbieden van een extra vak aan leerlingen extra werk met zich meebrengen voor de administratie en de roostermakers van de vmbo- en havoschool.

Scholen hebben een verantwoordelijkheid om duidelijk te communiceren hoe zij omgaan met de nieuwe regels, vooral met betrekking tot het eventuele schooleigen beleid op het gebied van toelating van leerlingen die niet aan de voorwaarde voldoen.

Scholen die in 4-havo of 5-vwo een doubleerbeleid hanteren waarin onderscheid tussen leerlingen wordt gemaakt op basis van de schoolsoort die zij eerder volgden, zullen hun beleid moeten aanpassen, zodat dit onderscheid verdwijnt.

LOB bij doorstroom vmbo-tl, -gl naar havo en havo naar vwo

Goede LOB draagt er aan bij dat leerlingen een verstandige en persoonlijke afweging maken van het extra vak waarin zij eindexamen afleggen. De verwachting is daarom dat leerlingen in de meeste gevallen een extra vak kiezen dat hen goed voorbereidt op de overstap naar het havo dan wel vwo, of naar het mbo dan wel hbo, gebaseerd op de verwachting van de doorstroomroute die ze op dat moment hebben.

Loopbaanbegeleiders en mentoren zullen hun leerlingen moeten ondersteunen om tijdens hun schoolloopbaan rekening te houden met de in deze amvb neergelegde doorstroomvoorwaarde. Ook moeten zij zich er bewust van zijn dat sommige havo of vwo-scholen leerlingen die niet voldoen aan de doorstroomvoorwaarde, toch toegelaten kunnen worden op basis van eigen beleid van de school. Loopbaanbegeleiders en mentoren op vmbo- en havoscholen zullen waarschijnlijk meer bevraagd worden door ouders en leerlingen naar de mogelijkheid voor het volgen van een extra eindexamenvak.

De gehele AMvB lezen? Klik hier.