Het vernieuwde samenspel tussen decaan en mentor

docent leerling jongenTot voor kort sprak de decaan als eerstelijner met alle leerlingen over profielkeuzes en studiekeuzebegeleiding. Nu is het vaak de mentor die deze gesprekken voert. De decaan staat in de tweede lijn. Deze ontwikkeling heeft een flinke impact op beiden.


Allereerst dringt de vraag zich op waarom deze omslag heeft plaatsgevonden op veel scholen? Hier zijn zowel praktische als inhoudelijke redenen voor te geven. Een belangrijke, vooral praktische reden is dat veel jonge en nieuwe decanen te maken hebben met een flinke teruggang in uren op het moment dat ze decaan worden. Hun voorganger, die vaak nog ruim in z'n jasje zat wat taakuren betreft, gaat met pensioen en de schoolleiding grijpt dit gegeven aan om het aantal uren voor het decanaat fors terug te dringen. Vanzelfsprekend kan de nieuwe decaan onmogelijk alle leerlingen zelf spreken binnen de beperkte tijd die hij heeft.

Inhoudelijk zijn er ook redenen om het roer om te gooien. Dit heeft alles te maken met een visie op leerlingbegeleiding. Zeker op grote scholengemeenschappen kent de decaan veel leerlingen niet. De mentor daarentegen staat dicht bij zijn leerlingen en kent ze goed. Hij ziet de leerlingen niet alleen in de vaklessen maar ook wekelijks in de mentorles. Hij heeft daardoor meer mogelijkheden om gesprekken te voeren met zijn leerlingen.

Taken en rollen
Kan die mentor dit dan opeens allemaal? Deze mentor is toch geen decaan? Hier ligt direct een grote uitdaging voor de decaan: hij zal de mentor moeten ondersteunen. De decaan zal in zijn rol als tweedelijner het LOB-lesmateriaal moeten ontwikkelen voor de mentorlessen, de website van het decanaat opzetten en bijhouden, ouderavonden organiseren, LOB-trainingen opzetten, enzovoort.

De taak van de decaan wordt dus vooral het faciliteren van de mentor zodat die zijn taak goed kan uitvoeren. Op de achtergrond zal hij als vraagbaak blijven dienen voor mentoren, leerlingen en ouders die er niet uitkomen zonder de deskundigheid van de decaan.
De decaan blijft ook degene die het netwerk in de 'buitenwereld' heeft, van decanenkring tot instroommanagers en van decanenvereniging tot DUO. Hij zal in onderhandeling moeten met de schoolleiding over het LOB-beleidsplan, de urenfacilitering van de mentoren, de LOB-scholing voor de mentoren en dergelijke zaken. Hij zal het voortouw moeten nemen in gesprekken met de teamleiders om te zorgen dat er draagvlak is in de teams voor LOB. Kortom, de decaan zal zich als een diplomaat in de school moeten bewegen.

De mentor krijgt er een erg interessante (LOB-)taak bij, maar zal snel merken dat het niet zomaar 'een extra klusje' is. Het is een taak waar veel bij komt kijken. Belangrijk is dat de mentor goed geschoold wordt. Een LOB-gesprek is wezenlijk iets anders dan een mentorgesprek.

LOB is niet zo maar een 'extra klusje' voor de mentor

Organisatie en communicatie
Wat heeft dit alles te betekenen voor de organisatie in de school? En hoe verloopt de communicatie tussen de decaan en de mentor?

Zoals hierboven al blijkt zal er veel overleg moeten plaatsvinden tussen de decaan en zijn mentoren. Hoe gaat dit in de praktijk? Ik zal mijn eigen school, het Comenius College in Hilversum, als voorbeeld geven.
De mentoren zijn lid van het havo- of vwo-bovenbouwteam. Per team is er een decaan die het LOB-programma van het team coördineert. De decaan zal zijn mentoren treffen in het teamoverleg. Hij zal optrekken met zijn afdelingsleider en vaak een deel van de agenda 'opeisen' en samen met zijn afdelingsleider de planning voor het jaar maken.
Door beperkte vergadertijd zal de decaan vaak nog buiten de teamvergadering overlegmomenten moeten vinden om een en ander af te stemmen met zijn mentoren. De mentoren van de teams krijgen een LOB-gesprekstraining.

De praktijk
Tijdens de mentorlessen van klas 3hv zal hij tussen november en april een belangrijk deel van de tijd besteden aan het profielkeuzeprogramma. Op mijn school sluiten de mentoren dit traject in maart af met een persoonlijk gesprek met iedere mentorleerling en zijn ouders waarin ze de punten op de i zetten en de keuze in het systeem. De formulieren worden getekend en zo wordt het profielkeuzeprogramma op een goede manier afgesloten. Tot tevredenheid van leerling en ouders. Na de deadline van 2 april gaat het systeem dicht, zet de mentor de gegevens over en heeft de schoolleiding een paar dagen later een prognose voor de gekozen profielen op tafel liggen. Na de overgangsvergaderingen volgen de laatste wijzigingen. Ook hier is de mentor verantwoordelijk voor.

Vanaf klas 4 is de mentor druk bezig met de begeleiding van de studiekeuze. Na een grote 'LOB-Kick Off' in november voor 4h volgt een intensief LOB-programma. De leerlingen waren in de derde klas al gewend te werken met Keuzeweb, het programma van dedecaan.net, in de bovenbouw gaan ze hiermee verder onder begeleiding van hun mentor. Ze werken zo nog twee jaar door aan hun portfolio.

De leerlingen van klas 4, 5 en 6 bezoeken verplicht hogescholen of universiteiten (open dagen en meeloopdagen) en presenteren hun ervaringen aan klasgenoten tijdens de mentorlessen. In de examenklassen hebben de leerlingen bijvoorbeeld een speeddate-avond met ouders en ligt verder het accent op meelopen met studenten, met elkaar in de mentorles websites van Studielink en DUO bekijken, DigiD aanvragen, inschrijven, enzovoort. Er wordt zo veel informatie en ervaringen uitgewisseld tijdens de mentorlessen. Studenten en oud-leerlingen geven gastcolleges tijdens de mentorlessen en gaan met de leerlingen in gesprek gaan over hoe het is om te studeren. De decaan organiseert dit, de mentor begeleidt dit alles. Voor 4 en 5v is er een Studium Generale waarin ouders komen vertellen over hun opleidingen en beroepen.

Al met al is het mentoraat en decanaat zo volop in ontwikkeling met als doel de leerlingen een goed LOB-traject te bieden en minder uitval in het vervolgonderwijs.

Rolf Nijman is decaan op het Comenius Colllege in Hilversum en lid van het bestuur van de sectie havo/vwo van de NVS-NVL.

Dit artikel is eerder verschenen in Bij de Les, jaargang 10, nummer 6.

 

Blijf op de hoogte

Blijf op de hoogte van nieuws en actualiteiten door middel van onze nieuwsbrief.

Contact

Bureau NVS-NVL

Mauritsstraat 100
3583 HW Utrecht
tel: 030-2543929
bureau[at]nvs-nvl.nl

Openingstijden bureau NVS-NVL 
Maandag t/m donderdag: 09.00 tot 16.45 uur. 

Neem contact met ons op

Bij de Les

Back to top